Make your own free website on Tripod.com

Yaşlılar Söylüyor I
Deniz Koydum Adını Renklerde Yaşamak Yaşlılar Söylüyor I Ferfecir

working1.gif (252 bytes) FARKLI DİLLERİ, FARKLI DİNLERİ, FARKLI DOĞRULARI KENDİ DOĞALLIKLARI İÇİNDE YÜZYILLARCA YAN YANA YAŞATABİLMİŞ BİR COĞRAFYA: DERSİM
Ana Sayfa Yukarı

wpe18.jpg (7871 bytes)

wpe1B.jpg (5342 bytes) Unutulan bir dili, yok olmaya mahkum edilmiş bir kültürü, "el değmemiş uzaklıklar"dan bugüne getirmek... Günümüzün en kestirme deyimiyle, "insan karşıtı" modern toplumlarına alternatif olabilecek önemde motiflere sahip bir kültürün varlığına kayıt düşmek... Tabii ki sadece ipuçlarıyla, küçücük örnekleriyle farklı dilleri, farklı dinleri, farklı doğruları kendi doğallıkları içinde yüzyıllarca yan yana yaşatabilmiş bir coğrafya Dersim; hem de öyle hesap kitap yapmadan, büyük laflarla teorize etmeden, Kırmançlar (Zazalar), Kırdaşlar (Alevi Kürtler), Ermenniler, Kürtler ve hatta Osmanlı İmparatorluğu'nun büyük alevi katliamlarından kaçıp otoritenin ulaşamadığı bu dağlık bölgeye sığınmış irili-ufaklı başka halklar bu "iç rahatlığı" (Zere Weşiye) düzeni içinde yaşayabilmiştir.

Binlerce yıl öncesinden getirdikleri "doğa tanrıcı" inançlarını Alevilikle bütünleştirerek "mutlak kutsal doğrular" yerine insanı ve doğayı eksen alan bir felsefi yaşam tarzı yaratan Dersimliler,

bu özellikleri dolayısıyla asırlarca siyasi otoritelerin de hışmına uğramışlardır. Gerek Osmanlı İmparatorluğu döneminde gerekse de bugünün, medeni olmak adına savunulan "tek doğru, tek kültür, tek dil, tek bayrak, tek şef, tek isim, tek sınır, tek ulus"   yaklaşımlarının ilk hedeflerinden biri Dersim Dersim olmuştur. Çünkü Dersim; çok dilli, çok dinli, çok kültürlü, çok doğrulu, çok şefli, çok isimli bir bölgedir ve "hizaya getirilmesi" gerekmektedir.
Bütün bu "hizaya getirme çabalarına rağmen 1938 katliamına kadar Dersimliler kendi doğrularını yaşama ısrarında başarılı olabilmişlerdir. Devletin bugün açıklanan resmi kayıtlarına göre yaklaşık 10 yıl öncesinden başlayarak ön hazırlıkları yapılan katliamda 70 bin insan katledip, bir o kadarı batı illerine sürgün edildikten ve toplumun katliamdan kurtulan ileri gelenleri Elazığ'da idam edildikten sonradır ki sistem bütün kurumlarıyla Dersim'e girmiştir.

Sonra... Sonrası bugün artık neredeyse insansızlaştırılmış bir bölge, binlerce yıl derinden gelen bir kültür ve onun en önemli taşıyıcısı dilin yok olma sınırlarına varma realitesi. İşte bu yüzden sadece ipuçlarıyla, küçücük örnekleriyle de olsa bir kültürün varlığına işaret eden, tarihe böylesi bir kayıt düşen her türlü çaba bugün önemli bir boşluğu doldurmuş oluyor... Bu konuda yapılanlar o kadar az işte...

wpe1C.jpg (5992 bytes)


Ziyaretçi Sayısı

Hit Counter

 

© Copyright   1999

Web sitesiyle ilgili bütün görüş ve önerilerinizi bize yazın. Siteyi gezerken  herhangi bir sorunla karşılaşırsanız hanoglue@mustang.escortnet.com adresine bildirebilirsiniz. Site de yer alan müzik, resim, şiir ve şarkı sözleriyle ilgili bütün telif hakları saklıdır. Son yenileme tarihi: 13 Ekim 1999 Çarşamba